همين اسم معروف است . از اشخاص ثقه كه آنجا را ديده‌اند چنين مسموع شد كه قبرستان كهنه و آثار خرابهء قديمى زياد در آن محل هست . معبر از مرند و دره‌دز و بلوك گرگر را از رود ارس به طرف نخجوان معبر جلفا مىنامند . اين جلفا را « اسكى جلفا » مىگويند يعنى جلفاى كهنه و آن از شهرهاى قديم و در سوابق ايام موسوم به آريام من بوده در دامنهء كوه به طول واقع و مشرف به رود ارس است . چند قلعهء كوچك كه بيشتر به برج شباهت دارند در اطراف اين شهر براى محافظت آن ساخته بودند . عقيدهء بعضى از مورخين ارمن اين است كه اين شهر در زمان آبادى چهار هزار خانه داشته و آثار خرابه‌اى كه پيداست گواهى مىدهد كه شهر خيلى قديمى و معتبر بوده است . اما عجب اين است كه با وجود نزديكى به رودخانه مطلقا باغ و اشجار ندارد . مكرر بر روى رود ارس از معبر جلفا پل ساخته شده و معدوم گشته است . چنان‌كه شاردن مسافر فرانسوى كه در هزار و ششصد و هفتاد و سهء مسيحى « 1 » يعنى در دويست و هفت سال قبل از اين از رود ارس از معبر جلفا گذشته پل خراب بوده و هم او مىنويسد كه بيست سال قبل كه تاورنيه مسافر ديگر فرنگى از آنجا عبور كرده او هم پلى نديده . در زمانى كه عساكر امير تيمور گوركانى از پل جلفا عبور نمود پلى كه بانى آن ضياء الملك نامى بوده برقرار و معبر مردم مىبوده و عبور عساكر امير تيمور از پل جلفا معروف به پل ضياء الملك « 2 » مطابق است با سنهء هفتصد و هشتاد و هشت هجرى . و در ظفرنامهء تيمورى نگارش شرف الدين شرح آن مفصلا مسطور است و ما عين عبارت او را در ذيل نقل مىنمائيم : شرف الدين جلفا را جولاهه نوشته و گويد : « 3 » « پل ضياء الملك قنطره‌اى است كه در زير طاق آبگون گردون طاق افتاده و كسى نظير آن در جهان نشان نداده . چه در ولايت نخجوان به قرب قريهء جولاهه كه در آنجا آب [ ارس ] از دامنهء كوهى مىگذرد پلى از سنگ تراشيده در غايت

--> ( 1 ) - سال هزار و ششصد و هفتاد و سه برابر است با فاصله 20 رمضان 1083 تا اول شوال 1084 . ( 2 ) - احتمال دارد كه منظور ازين ضياء الملك همان علاء الدين محمد بن مودودنسوى عارض لشكر و از بزرگان دولت خوارزمشاهى باشد . ( 3 ) - و از آب ارس به پول ضياء الملك گذشته فرود آمد و آن قنطره‌اى است . . . ( ظفرنامهء شرف الدين على يزدى ، چاپ امير كبير ، 1336 ) ج 1 ص 290 .